กรดเกลือ ใช้ทำอะไรได้บ้าง?

กรดเกลือ คืออะไร?

กรดเกลือหรือกรดไฮโดรคลอริก (Hydrochloric acid) เป็นสารเคมีประเภทกรด สามารถละลายในน้ำได้ เป็นสารละลายของไฮโดรเจนคลอไรด์ (HCl) และยังเป็นส่วนประกอบหลักของกรดในกระเพาะ สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในภาคอุตสาหกรรมได้หลายอย่างเนื่องจากมีคุณสมบัติเป็นกรดและมีฤทธิ์กัดกร่อนสูงมาก

กรดเกลือถูกค้นพบเป็นครั้งแรกเมื่อยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมประมาณปีค.ศ.800 โดย Jabir ibn Hayyan ในตอนนั้นมันถูกนำมาใช้เพื่อผลิตสารไวนิลคลอไรด์ ซึ่งเป็นสาระสำคัญในการผลิตพลาสติก PVC MDI และ TDI นอกจากนี้ยังเป็นส่วนประกอบสำคัญในการผลิตโพลียูรีเทน รวมถึงใช้ในการผลิตเจลาตินสำหรับปรุงอาหารและใช้ฟอกหนังได้อีกด้วย

การใช้งานกรดเกลือในภาคอุตสาหกรรมและการผลิต

อย่างที่กล่าวไปข้างต้นแล้วว่ากรดเกลือหรือกรดไฮโดรคลอริก (Hydrochloric Acid) เป็นสารประกอบเคมีประเภทกรดที่มีคุณสมบัติละลายในน้ำได้และยังสามารถกัดกร่อนได้ดีมาก จึงนิยมนำมาใช้งานในภาคอุตสาหกรรมอย่างแพร่หลาย โดยส่วนมากจะใช้งานกรดเกลือ 35% หรือกรดเกลือที่มีความเข้มข้น 35% นั่นเอง

ในภาคอุตสาหกรรมสามารถนำกรดเกลือมาใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง ดังนี้

  • ใช้เป็นสารเคมีในกระบวนการผลิต เช่น ใช้ทำความสะอาดชิ้นส่วนโลหะ ชิ้นส่วนผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเช่น ใช้กัดกร่อนสนิมเหล็ก ในอุตสาหกรรมชุดเหลือบผิวโลหะเป็นต้น ใช้ทำให้น้ำบริสุทธิ์โดยใช้ปรับค่าความเป็นกรด-ด่างน้ำเสียจากโรงงาน ก่อนที่จะปล่อยออกจากโรงงาน
  • สามารถนำไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหารได้ โดยใช้ในกระบวนการไฮโดรไลซีสแป้งเพื่อให้เกิดน้ำตาลกลูโคส และใช้ในกระบวนการไฮโดรไลซีสโปรตีนเพื่อให้ได้กรดอะมิโนชนิดต่าง ๆ เพื่อนำไปผลิตเป็นอาหารเสริมและอาหารสำเร็จรูป
  • กรดเกลือสามารถนำไปใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีอย่างการใช้งานในกระบวนการเตรียมสารไวนิลคลอไรด์โมโนเมอร์ซึ่งเป็นสารตั้งต้นในการผลิต PVC และคลอโรพรีนสำหรับนำไปผลิตยาง มักใช้ในอุตสาหกรรมยางรถยนต์และการผลิตพลาสติกรูปแบบต่าง ๆ
  • กรดเกลือสามารถใช้ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่เพื่อสกัดแร่ชนิดต่าง ๆ ได้ เช่น การสกัดทองคำ ดีบุก สังกะสี และยูเรเนียม
  • สามารถนำไปใช้เพื่อฟอกหนัง เพื่อให้หนังสัตว์ขาวสะอาด เนื่องจากกรดเกลือมีคุณสมบัติการกัดกร่อนสูง จึงใช้ทำความสะอาดหนังได้ดี
  • กรดเกลือเป็นสารเร่งปฏิกิริยาทางเคมีชั้นดี ช่วยทำละลายในการสังเคราะห์สารอินทรีย์ได้
  • นำไปใช้เป็นส่วนผสมของผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเนื่องจากมีฤทธิ์เป็นกรดและมีพลังในการกัดกร่อน มักนิยมใช้เป็นส่วนผสมในน้ำยาล้างห้องน้ำ เป็นต้น
  • กรดเกลือสามารถใช้ปรับสภาพความเป็นกรดในการบำบัดน้ำเสียได้ดี จึงนิยมใช้เพื่อทำความสะอาดสระว่ายน้ำหรือผสมกับน้ำในสระเพื่อให้น้ำสะอาดเนื่องจากกรดเกลือมีส่วนช่วยลดความเป็นด่างของน้ำ
  • กรดเกลือใช้ล้างคราบสนิม คราบตะไคร่ หรือคราบสกปรกต่าง ๆ ได้ดี จึงนิยมใช้ในการทำความสะอาดสระน้ำและพื้นที่ต่าง ๆ
  • กรดเกลือมีฤทธิ์กัดกร่อนหินปูนได้ดี ในงานก่อสร้างประเภทพื้นหินล้าง พื้นทรายล้าง จึงนิยมใช้กรดเกลือ ในการกัดผิวพื้นให้ได้ลายที่ต้องการก่อนเคลือบน้ำยา

กรดเกลือ สารเคมีมากประโยชน์ แต่ก็มีโทษที่ควรรู้

กรดเกลือได้มาจากกระบวนการแยกเกลือด้วยไฟฟ้าอิเล็กโทรไลต์จนกลายเป็นก๊าซคลอรีนและไฮโดรเจนที่แยกตัวออกมาจากน้ำเกลือ สารเคมีทั้ง 2 ชนิดจะทำปฏิกิริยากลายเป็นกรดเกลือบริสุทธิ์ นำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลายในอุตสาหกรรมการผลิต อย่างไรก็ตามกรดเกลือก็มีโทษที่ควรรู้ด้วยเช่นกัน

  • พิษต่อระบบทางเดินหายใจ
    การสูดดมกรดเกลือเข้าสู่ร่างกายอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองจมูก ลำคอ และระบบทางเดินหายใจ หากสูดดมเข้าไปในปริมาณมากอาจเกิดอาการรุนแรงอย่างเยื่อบุจมูกบวมอุดตันทางเดินหายใจ หายใจหอบ หายใจไม่ทัน บางรายอาจถึงขั้นเกิดภาวะปอดบวมน้ำ ส่วนอาการในเด็กอาจคล้ายคลึงกับอาการของโรคหอบหืด
  • กรดและเบสในร่างกายไม่สมดุล
    หากเผลอกินกรดเกลือเข้าไปอาจทำให้เกิดภาวะกรดและเบสในร่างกายไม่สมดุล เกิดภาวะเผาผลาญอาหารมากกว่าปกติและอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต
  • แสบร้อนและผิวหนังไหม้
    หากสัมผัสกับกรดเกลือโดยตรงหรือสารเคมีชนิดนี้สัมผัสถูกผิวหนังปริมาณมาก ผิวหนังจะเกิดแผลลึกคล้ายแผลไฟไหม้และอาจเป็นแผลบริเวณเยื่อบุของผิวหนัง หากสัมผัสในปริมาณน้อยหรือสัมผัสกับกรดเกลือที่ถูกทำให้เจือจางลงอาจส่งผลให้มีอาการแสบ คัน ระคายเคือง ซึ่งอาการของเด็กจะรุนแรงกว่าผู้ใหญ่
  • ความเสี่ยงในการเป็นต้อกระจก
    ไอระเหยจากกรดเกลือก่อให้เกิดความเสี่ยงในการเป็นต้อกระจกได้ นอกจากนี้อาจทำให้เซลล์กระจกตาตายและความดันในลูกตาเพิ่มขึ้นจนเป็นต้อหิน ส่วนใครสัมผัสไอระเหยจากกรดเกลือที่เจือจางแล้วก็อาจส่งผลให้เกิดแผลบริเวณกระจกตาได้เช่นกัน
  • พิษต่อระบบทางเดินอาหาร
    หากกรดเกลือเข้าสู่ร่างกายนอกจากจะทำให้เกิดภาวะกรดและเบสไม่สมดุลแล้ว ยังมีส่วนทำให้เกิดอาการปวดท้องรุนแรง กลืนลำบาก คลื่นไส้ และอาเจียน นอกจากนี้ยังทำให้เยื่อบุหลอดอาหารและกระเพาะเป็นแผล มีเลือดออก และแผลทะลุในกระเพาะ
  • พิษต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด
    การรับพิษจากกรดเกลือด้วยการกินเข้าสู่ร่างกายนอกในปริมาณมาก ทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ เลือดออกในทางเดินอาหาร และสูยเสียความสมดุลของน้ำและของเหลวในร่างกาย

แนวทางป้องกันเมื่อต้องใช้งานกรดเกลือ

ถึงแม้จะมีโทษต่อร่างกายหากสัมผัส สูดดม หรือรับพิษสู่ร่างกาย แต่กรดเกลือก็เป็นสารเคมีสำคัญที่หลายคนอาจต้องใช้งานในการผลิตหรือในภาคอุตสาหกรรม ดังนั้นลองมาดูแนวทางป้องกันเมื่อต้องใช้งานกรดเกลือกันดีกว่า

  1. เมื่อต้องใช้งานกรดเกลือ ต้องอยู่ในสถานที่โล่งหรือในห้องที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก มีการระบายอากาศดี
  2. สวมแว่นตาหรือหน้ากากป้องกันสารเคมีเพื่อป้องกันไอกรดด้วยทุกครั้ง
  3. สวมถุงมือยาง PVC ยาวถึงข้อศอก และสวมผ้ากันเปื้อนยาง PVC เพื่อป้องกันการสัมผัสกรดเกลือโดยตรง
  4. รวมรองเท้ายางเพื่อป้องกันกรดเกลือระหว่างการทำงาน
  5.  สวมใส่เสื้อผ้าที่มิดชิด ควรเป็นเสื้อแขนยาวและกางเกงขายาวเพื่อลดความเสี่ยงในการสัมผัสกรดเกลือ

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อได้รับพิษจากกรดเกลือ

แม้จะเตรียมตัวหรือป้องกันเป็นอย่างดีแล้ว แต่หากสัมผัส สูดดม หรือรับพิษจากกรดเกลือเข้าสู่ร่างกายโดยไม่ตั้งใจ ก็สามารถปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้ ดังนี้

  • หากสัมผัสกรดเกลือกับผิวหนังต้องรีบล้างน้ำสะอาดหลาย ๆ ครั้งทันทีเพื่อลดการระคายเคือง โดยเปิดน้ำให้ไหลผ่านบริเวณที่สัมผัสกรดเกลือ หากสวมเสื้อผ้าอยู่ต้องรีบถอดเสื้อผ้า ส่วนใครมีแผลต้องรีบทำความสะอาดแผลด้วย
  • หากไอหรือสารละลายกรดเกลือสัมผัสดวงตา ต้องล้างตาในน้ำสะอาดหลาย ๆ รอบแล้วพบแพทย์ให้เร็วที่สุด
  • หากรับพิษโดยการกินต้องรีบดื่มน้ำสะอาดเยอะ ๆ ห้ามล้วงคอให้อาเจียนเด็ดขาด จากนั้นจึงรีบไปพบแพทย์ทันที
  • หากสูดดมไอจากกรดเกลือเข้าสู่ร่างกาย ต้องรีบออกจากบริเวณที่มีไอของกรดเกลือและไปสูดอากาศบริสุทธิ์บริเวณอื่นโดยเร็วที่สุด

การปฐมพยาบาลเมื่อรับพิษจากกรดเกลือนั้นไม่ยาก แต่ต้องมีสติและปฐมพยาบาลให้เหมาะสมกับอาการ จากนั้นควรไปพบแพทย์หรือไปโรงพยาบาลให้เร็วที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการรุนแรง

หากใครกำลังมองหากรดเกลือและเคมีภัณฑ์สำหรับทำความสะอาดประเภทอื่น ๆ บริษัท อาร์ เอช เค กรุ๊ป จำกัด จำหน่ายเคมีภัณฑ์สำหรับทำความสะอาดและระบบบำบัดน้ำเสีย รวมถึงสารเคมีสำหรับอุตสาหกรรมและน้ำกลั่น (DI Water) คุณภาพสูง ไม่ว่าจะเป็นกรดเกลือ น้ำกลั่น กรดซัลฟิวริก โซดาไฟ คลอรีน โซเดียมคาร์บอเนต กรดซิตริก กรดไนตริก และสารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมประเภทอื่น ๆ

 

บริษัท เวิลด์ เคมีคอล ฟาร์อีสท์ จำกัด (จังหวัดเชียงใหม่)
261/3-6 ถ.มหิดล ต.ป่าแดด อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50100 โทร. 053-204 446-7 / 053-204 465 sales_worldchemical@hotmail.com